Ontologie, of ontology, is in oorsprong een Grieks begrip dat staat voor de “zijnsleer”. In de informatiewetenschap staat een ontologie voor de weergave van een set van concepten in een (kennis)domein. In een ontologie worden definities van concepten en relaties tussen concepten vastgelegd. Ontologieën worden ingezet om machines kennis bij te brengen. Ontologieën vervullen in deze rol een basis voor de semantische logica waarmee het web 3.0 concepten en hun betekenissen (her)kent en via semantische linken een betekenisvolle connectie tussen ideeën mogelijk maakt. Een ontologie kan gezien worden als een taxonomie + thesaurus + woordenboek. De basisingrediënten van een ontologie zijn:
- classes: classes of concepten uit een kennisdomein
- relationships: relationships geven de aard van verwantschap -tussen concepten of classes- weer
- properties: propterties, eigenschappen of attributen zijn het geheel van de kenmerken van een class of concept
Een concept kan over verschillende kennisdomeinen heen een andere betekenis, of andere gerelateerde concepten, hebben. Daarom is een ontologie typisch een conceptuele weergave van betekenissen binnen een bepaald kennisdomein. Ontologieën waarin algemene concepten, los van een specifiek kennisdomein, omschreven zijn, worden een foundation ontology, upper ontology of top level ontology genoemd. De Web Ontology Language (OWL) is een W3C-standaard voor het definiëren van Webontologieën. Bibliotheken die traditioneel de rol vervullen van classificeren en ordenen van informatie kunnen met de creatie en onderhoud van ontologieën een rol spelen in het semantische web.