ONIX staat voor ONline Information eXchange en is een metadatastandaard voor het ordenen en verspreiden van gegevens over boeken in een digitale omgeving (internet, databanken van uitgevers, boekhandelaars, bibliotheken, …). In Onix zijn zowel datavelden (meer dan 400) als de wijze waarop een ONIX-bericht verzonden wordt, vastgelegd in de standaard. Een ONIX-bericht is een set van boekgegevens, voorafgegaan door labels, gestructureerd volgens een stramien dat definieert hoe de gegevens geordend en onderling verbonden zijn. Het geheel van regels is vastgelegd in een ONIX-DTD. Het ONIX-bericht wordt geschreven, bewaard en getransporteerd in XML.
De ONIX-standaard is ontwikkeld om voor alle betrokkenen in de boekverdeelketen dezelfde éénmaal aangemaakte metadata zo ruim mogelijk beschikbaar te stellen. De Library of Congres ontwikkelde daartoe een gestandaardiseerde vertaling van de ONIX- naar de MARC21-veldstructuur die veel gebruikt wordt door bibliotheken.
ONIX wordt gepubliceerd en onderhouden door EDItEUR in samenwerking met BISG (Book Industry Study Group) in de USA en BIC (Book Industry Communication) in de UK.
Meer informatie over ONIX.
Categorie: Standaard
SRU, of Search and Retrieval via URL is een XML-gebaseerde standaard waarbij het zoeken en ophalen van metadata worden afgehandeld via het HTTP- of webprotocol. SRU zet de kennis en ervaring van Z39.50 om naar een webomgeving. Bij SRU wordt HTTP als transportmedium voor de data gebruikt. De vraagstelling (query) wordt als een URL verstuurd, er wordt een XML-bestand via HTTP in een webpagina teruggestuurd.
Meer informatie over SRU
Z39.50 is een protocol van NISO waar in een standaard vastgelegd is hoe een client (zoekinterface) kan communiceren met een server (gegevensdatabank) voor het ophalen van data. Een client die het Z39.50 protocol ondersteunt en communiceert met een Z39.50 server kan in de externe databank gegevens zoeken, vinden en overhalen. Als de client deel is van een client-server-applicatie betekent dit dat de gegevens uit de verwijderde server (met een on-the-fly conversie) kunnen geïmporteerd worden in de eigen databank. Z39.50 wordt in bibliotheken gebruikt voor kopieercatalografie waarbij titelbeschrijvingen uit een externe databank overgehaald worden naar de eigen catalogus. Een andere toepassing van Z39.50 in bibliotheekcontext is het gedistribueerd zoeken, waarbij er via de internetbrowser (client) vanaf 1 zoekadres met 1 zoekvraag in verschillende databanken (servers) tegelijk gezocht wordt. Het resultaat is in dat geval een overzichtspagina van zoekresultaten verdeeld per bron waarin gezocht werd.
Z39.50 is een relatief oude standaard die door de Library of Congress ontwikkeld werd voordat er sprake was van XML en webservices. De standaard is ingehaald door de modernere varianten SRU en SRW.
Meer informatie over Z39.50.
RSS, staat voor Really Simple Syndication , ook wel Rich Site Summary of RDF Site Summary genoemd. Het is een toepassing van de opmaaktaal XML waarmee een RSS-gebruiker op eenvoudig wijze vernieuwingen op websites kan volgen. Met een RSS-lezer (reader) kan je je abonneren op websites die RSS ondersteunen. RSS-lezers zijn gratis verkrijgbaar en ook ingebouwd in recente versies van internetbrowsers. Eens je gekozen hebt met welke RSS-lezer je vernieuwingen op websites zult opvolgen is het een kwestie van de websites toe te voegen aan de RSS-lezer. Als de website RSS ondersteunt zal de lezer het stukje software herkennen waar de vernieuwingen gelogd worden in één of meerdere online feeds. Als de feeds toegevoegd zijn krijg je bij het openen van de lezer per website de recente toevoegingen te zien.
Bij het toevoegen van een website die RSS ondersteunt is het ook mogelijk om diepere linken dan de homepagina toe te voegen. Daardoor kan je vernieuwingen van bepaalde delen op een website opvolgen. Bij webcatalogi van bibliotheken die RSS en OpenURL ondersteunen kan je diep linken naar een zoekvraag en zo de nieuwe materialen uit je eigen interessegebied(en) opvolgen.
Blu-ray staat voor “blauwe straal” en is een opslagformaat voor informatie op optische schijven. Blu-ray schijven hebben dezelfde afmeting als een cd of dvd. Het lezen van blu-ray schijven gebeurt met een blauwe (in plaats van een rode) laserstraal. Het formaat wordt gebruikt voor de opslag van high-definition televisie/film en is daarmee waarschijnlijk opvolger voor de dvd. De kortere golflengte van de gebruikte blauwe laser maakt het mogelijk een hogere informatiedichtheid te behalen, zodat meer informatie op een schijf kan worden opgeslagen. De technologie is ontwikkeld door Sony.
SISO, of het Schema voor de Indeling van de Systematische Catalogus in Openbare Bibliotheken is ontworpen voor Nederland, maar wordt ook in vele Openbare Bibliotheken in Vlaanderen gebruikt. Voor het gebruik in Vlaanderen zijn een aantal rubrieken aangepast. De SISO-indeling wordt gebruikt als plaatsingssysteem voor non-fictie collecties. De specifieke plaats wordt uitgedrukt in een alfanumerieke code die aangebracht is op de rekken en de bibiotheekmaterialen. Behalve het SISO worden ook andere plaatsingsystemen gebruikt, door de bibliotheek ontworpen, of ook gestandaardiseerd schema’s zoals het vraaggerichte ZIZO-systeem. Het SISO wordt beheerd door NBD/Bibion. De Vlaamse aanpassingen van het schema wordt gecoördineerd en beheerd door Vlabin/VBC.
NCIP, of Circulation Interchange Protocol is een door NISO erkende standaard die de communicatie van uitleentransacties tussen verschillende systemen en interfaces standaardiseert. De standaard is ook bekend onder de naam Z 39.83:2002.
Een voorloper van NCIP is het SIP2-protocol.
SIP2 staat voor Standard Interchange Protocol, versie 2 en is een communicatieprotocol dat ontwikkeld werd door de firma 3M. In het communicatieprotocol is vastgelegd hoe verschillende softwaresystemen met elkaar communiceren over uitleentransacties. Zo kunnen zelfuitleenautomaten bijvoorbeeld communiceren met de geïntegreerde bibliotheeksoftware. Het protocol is uitgegroeid tot een industriestandaard waardoor het ook door andere systeemleveranciers gebruikt wordt. Het recenter ontwikkelde protocol NCIP van NISO kan de SIP2-standaard vervangen als alle systemen de nieuwere standaard ondersteunen.