Categorie: Standaard

ISTC

04 November 2011 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Metadata, Standaard

ISTC of International Standard Text Code is een nummeringssysteem voor unieke identificatie van tekstgebaseerde werken.  Een werk kan refereren naar alle mogelijke inhoud van gedrukte boeken, e-boeken, audioboeken, … of naar tekst die gepubliceerd is in een krant of tijdschrift.

ISTC moet verschillende doelen ondersteunen zoals analytisch doorzicht in verkoop van tekstgebaseerde werken (online of via de boekhandel), linken in en tussen bibliotheekcatalogi, linken tussen een werk en informatie over een werk of linken tussen gerelateerde werken.

Het ISTC registratie bureau voor het Nederlands is Meta4Books.

Meer informatie over ISTC

FRAD

22 September 2010 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Catalografie, Concept, Standaard

De FRAD, of Functional Requirements for Authority Data, vormen een aanvulling op het FRBR concept. Het FRBR rapport legde vereisten vast voor Bibliografische Data, terwijl FRAD aanvullende vereisten vastlegt voor Authority Data.
Het FRAD rapport is door IFLA gepubliceerd in 2009.  Met FRAD worden extra attributen toegevoegd aan de entiteitengroepen 1, 2 en 3.  Hiernaast wordt een nieuwe entiteiten groep 2 (Familie) voorzien.  De belangrijkste belofte van FRAD is de ondersteuning voor meertalige catalogi.
Behalve deze uitbreidingen worden in FRAD User Tasks voor Authority Data gedefinieerd: vinden (Find), identificeren (Identify), contextualiseren (Contextualize) en toelichten (Justify).
Meer informatie over FRAD

URI

19 September 2010 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Concept, Standaard, Web 3.0

Een URI of Uniform Resource Identifier is een unieke identifier waarop een digitaal object via het web identificeerbaar is.  Het digitaal object kan een tekst, beeld, metadata record, … of een combinatie van verschillende datatypes zijn.  De plaats waar een bron gehost wordt is vastgelegd in een URL (Uniform Resource Locator), bv. de digitale versie van een boek.  Een unieke naam om een digitaal object (ook los van het web) weer te geven kan  vastgelegd worden in URN’s (Uniform Resource Name), bv. het ISBN van een boek.
De URI drukt de combinatie van de subklassen URL en URN uit.  Een URI is in principe plaats- of server onafhankelijk, waardoor een digitaal object op een persistente en dus blijvende manier identificeerbaar is via het web.
In technische teksten van onder andere het W3C vervalt het onderscheid tussen URI en URL en wordt in hoofdzaak nog over URI’s gesproken.

PEGI

06 December 2009 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Classificatie, Collectie, Standaard

PEGI, de Pan European Game Information, is een Europees classificatiesysteem voor games, videospelen en andere amusement of educatieve spelsoftware.  Het is in 2003 opgezet als voorlichtingssysteem om de consument informatie te geven over de inhoud van games, bv. sex, spanning, drugs, discriminatie, geweld, ….
Een duiding van de inhoud wordt gecombineerd met de geschiktheid voor een bepaalde leeftijdscategorie. PEGI maakt hiervoor gebruik van vijf leeftijdscategorieën.

Voorbeelden: een PEGI 7 spel is niet geschikt voor kinderen jonger dan zeven jaar, een PEGI 18 spel is alleen geschikt voor volwassen van 18 jaar en ouder.
Bij een PEGI classificatie gaat het om de leeftijd die geschikt is om een spel te spelen, niet om de moeilijkheidsgraad.

Het systeem is ontwikkeld door de ISFE, of de Interactieve Sofware Federation Europe.  De toekenning van PEGI-codering door uitgevers wordt beoordeeld door het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM).
Meer informatie over PEGI

RDA

15 November 2009 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Catalografie, Contentstandaard, Standaard

RDA, staat voor Resource Description and Access, en is als contentstandaard of catalografieregelgeving de internationale opvolger van AACR2.    RDA incorporeert de FRBR-woordenschat en -concepten en gaat daarbij anders dan bij oudere catalogiseerregels uit van het beschrijven van de inhoud van het werk in plaats van de manifestatie.  RDA onderscheidt zich verder nog van AACR2 door de ruimere internationale doelgroep en collecties.  Behalve voor fysieke bibliotheekcollecties moet de standaard ook bruikbaar zijn voor het beschrijven van archief-, museum-, … en digitale collecties.  De standaard wordt ontwikkeld door de “Joint Steering Committee for the Development of RDA”.
Meer informatie over RDA.

AACR

15 November 2009 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Catalografie, Contentstandaard, Standaard

AACR, of de Anglo American Cataloguing Rules, is de standaard voor titelbeschrijving in Angelsaksische landen en daardoor de meest toegepaste catalogiseerregelgeving.  De eerste versie is verschenen in 1967. Versie 2 (AACR2) verscheen in 1978 met herzieningen in 1988 (vanaf dan in beheer van de Joint Steering Committee), 1998 en 2002.  De standaard is het resultaat van internationale samenwerking tussen Canada, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië.  Versie 3 van AACR, wordt de internationale catalogiseerstandaard, en verschijnt in 2010 onder de nieuwe naam RDA.
Meer informatie over AACR2.

DOI

28 June 2009 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Standaard

DOI, of de Digital Object Identifier is een systeem voor het identificeren van content in een digitale omgeving.  Digitale documenten of objecten kunnen in de loop van de tijd veranderen van inhoud of van plaats.  Omdat de DOI-naam ongewijzigd blijft kan een object blijvend geïdentificeerd worden.
Het DOI-systeem wordt beheerd door de Internation DOI Founation (IDF).  DOI-namen volgen een vaste semantische syntax die vastgelegd is in de NISO-standaard Z39.84-2005.
Een voorbeeld van een DOI is de identifier “doi:10.1000/186” voor de digitale versie van het DOI-handboek.
Meer informatie over DOI.

NUR

16 February 2009 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Classificatie, Plaatsingssysteem, Standaard

NUR staat voor de Nederlandse Uniforme Rubrieksindeling en is sinds 2002 de opvolger van de NUGI.  De NUR-standaard is samengesteld door verschillende organisaties uit het Boekenvak in Vlaanderen en Nederland.
NUR is een classifcatiesysteem dat met 3-letterige codes iets zegt over de inhoud en de verschijningsvorm van een boek.   Het eerste cijfer geeft de hoofdrubriek weer (bv. 2 voor Kinderboeken).  Het 2 en 3de cijfer vormen samen de subrubriek (bv. 82 voor Fictie 7-9 jaar).
Anders dan bij classificatiesystemen van, en toegekend door, bibliotheken wordt de NUR-code bepaald door de uitgever.  Al bij de ISBN-registratie wordt een NUR-code voor een nog te produceren boek opgegeven.  Dit vroege stadium van toekenning zorgt ervoor dat de rubricering afgedrukt is in het boek.  Een uitgever kan maximaal 2 NUR-codes toekennen per titel.
De indeling wordt enerzijds gebruikt om zicht te krijgen op verkoopscijfers per rubriek en is anderzijds ook een mogelijk plaatsingssysteem voor fictie en non-fictie in de boekhandel of in de bibliotheek.
Meer informatie over NUR.

NUGI

16 February 2009 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: België, Classificatie, Nederland, Plaatsingssysteem, Standaard

NUGI staat voor de Nederlandse Uniforme Genre Indeling.  NUGI is in 1986 ingevoerd als opvolger van de UGI die sinds begin jaren ’70 van de vorige eeuw gebruikt wordt als een inhoudelijke rubriekscodering voor boeken.  NUGI werd in 2002 vervangen door het huidige NUR-systeem.   UGI werd ontworpen door de “Stichting Speurwerk betreffende het Boek”, het marktonderzoekinstituut van het boekenvak in Nederland.

FRBR

14 May 2008 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Catalografie, Concept, Standaard

FRBR, of Functional Requirements for Bibliographic Records, is een conceptueel model dat voor het eerst bechreven is in 1998 in een rapport van IFLA.   Het concept beschrijft een gelaagde modelering van bibliografische data waarin verschillende logische niveaus onderscheiden worden.   Het model is geënt op het databanktechnische entity-relation model waarbij entiteiten maar één keer bestaan in de databank en naar gelang de te beschrijven eenheid met andere entiteiten in relatie gebracht worden. In de beschrijving van een publicatie kunnen verschillende logische niveaus onderscheiden worden:

  • het werk: creatie van één of meerdere personen.  bv. het Stabat Mater van Antonio Vivaldi, De avonden van Gerard Reve
  • de expressie van een werk: vertaling, bepaalde uitvoering van een muziekwerk, … bv. een uitvoering met Andreas Sholl, de Engelse vertaling
  • de manifestatie van een expressie: de uitgavevorm.  Bv. op cd, gedrukt, …
  • het item: specifiek exemplaar van een manifestatie: cd op het rek in bibliotheek x, gesigneerd exemplaar

Deze logische niveaus vormen de eerste entiteitengroep.  Elk niveau van deze groep kan gekoppeld worden aan personen of instellingen die voor een niveau verantwoordelijk zijn.  De verantwoordelijken zijn de 2de entiteitengroep.  De 3de groep entiteiten zijn de onderwerpen (concept, object, gebeurtenis, plaats) die op hun beurt aan elk niveau binnen groep 1 of  2 gekoppeld kunnen worden.
Traditioneel worden alle logische niveaus in een niet of weinig gelaagde titelbeschrijving opgenomen.  Het detecteerbaar maken van de verschillende FRBR-niveaus opent een wereld van nieuwe gebruiksvriendelijke en efficiëntieverhogende werk-, presenteer-, en zoekmethodes in (bibliotheek-) catalogi.
Meer informatie over FRBR