De FRAD, of Functional Requirements for Authority Data, vormen een aanvulling op het FRBR concept. Het FRBR rapport legde vereisten vast voor Bibliografische Data, terwijl FRAD aanvullende vereisten vastlegt voor Authority Data.
Het FRAD rapport is door IFLA gepubliceerd in 2009. Met FRAD worden extra attributen toegevoegd aan de entiteitengroepen 1, 2 en 3. Hiernaast wordt een nieuwe entiteiten groep 2 (Familie) voorzien. De belangrijkste belofte van FRAD is de ondersteuning voor meertalige catalogi.
Behalve deze uitbreidingen worden in FRAD User Tasks voor Authority Data gedefinieerd: vinden (Find), identificeren (Identify), contextualiseren (Contextualize) en toelichten (Justify).
Meer informatie over FRAD
Categorie: Catalografie
VIAF, of the Virtual International Authority File, is een project waarin een model voor een virtueel internationaal Authority Bestand is opgezet. Verschillende Nationale Bibliotheken en Bibliografische Centra brengen hun Authority Records van persoonsnamen samen in één virtueel geheel. Het project wordt gecoördineerd door de Library of Congress, de Deutsche Nationalbibliothek, en de Bibliothèque nationale de France. OCLC is verantwoordelijk voor de hosting en software-ontwikkeling van het project. Het virtuele Authority Bestand VIAF wordt actueel gehouden door het harvesten van authoritybestanden van de deelnemende partners.
Het samenbrengen van decentraal opgebouwde Authority Bestanden heeft als doel om auteursnamen te desambigueren of een ondubbelzinnige betekenis te geven door:
- verschillende schrijfwijzen voor de naam van één persoon (bv. per taal of schrift) te clusteren
- verschillende personen met eenzelfde naam van elkaar te onderscheiden
Door het samenbrengen van de Authority Bestanden worden verbanden tussen verschillende schrijfwijzen berekend, waarna ze voor machines geïnterpreteerd kunnen worden. Het ultieme doel is om het catalogiseren, zoeken en linken van auteursgegevens onafhankelijk van taal, schrift en (bibliotheek)databank, … mogelijk te maken. De relaties tussen de namen worden vastgelegd volgens standaarden van het semantische web, waardoor VIAF een belangrijke bron kan zijn voor het universeel linken van gegevens van en over auteurs.
De software die door OCLC ontwikkeld wordt, is gebaseerd op algoritmes die op basis van informatie in Authority Records termen analyseert en verbanden interpreteert. Behalve de Authority Records worden ook Bibliografische Records vergeleken om zo op basis van gelijk voorkomende publicaties of co-auteurs de persoon achter de naam te herkennen.
Binnen VIAF krijgt een cluster van schrijfwijzen voor één persoon een uniek nummer dat onderdeel is van de URI op www.viaf.org.
Bijvoorbeeld: het VIAF-id voor Dostojevski is 104023256. De clustering van schrijfvarianten is gevisualiseerd op de URI: http://www.viaf.org/viaf/104023256
Andere naam-identifiers, zoals de Personennormadatei (PND), Library of Congress Name Authority File (LCNAF), … worden ook bijgehouden in de clustering.
RDA, staat voor Resource Description and Access, en is als contentstandaard of catalografieregelgeving de internationale opvolger van AACR2. RDA incorporeert de FRBR-woordenschat en -concepten en gaat daarbij anders dan bij oudere catalogiseerregels uit van het beschrijven van de inhoud van het werk in plaats van de manifestatie. RDA onderscheidt zich verder nog van AACR2 door de ruimere internationale doelgroep en collecties. Behalve voor fysieke bibliotheekcollecties moet de standaard ook bruikbaar zijn voor het beschrijven van archief-, museum-, … en digitale collecties. De standaard wordt ontwikkeld door de “Joint Steering Committee for the Development of RDA”.
Meer informatie over RDA.
AACR, of de Anglo American Cataloguing Rules, is de standaard voor titelbeschrijving in Angelsaksische landen en daardoor de meest toegepaste catalogiseerregelgeving. De eerste versie is verschenen in 1967. Versie 2 (AACR2) verscheen in 1978 met herzieningen in 1988 (vanaf dan in beheer van de Joint Steering Committee), 1998 en 2002. De standaard is het resultaat van internationale samenwerking tussen Canada, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. Versie 3 van AACR, wordt de internationale catalogiseerstandaard, en verschijnt in 2010 onder de nieuwe naam RDA.
Meer informatie over AACR2.
FRBR, of Functional Requirements for Bibliographic Records, is een conceptueel model dat voor het eerst bechreven is in 1998 in een rapport van IFLA. Het concept beschrijft een gelaagde modelering van bibliografische data waarin verschillende logische niveaus onderscheiden worden. Het model is geënt op het databanktechnische entity-relation model waarbij entiteiten maar één keer bestaan in de databank en naar gelang de te beschrijven eenheid met andere entiteiten in relatie gebracht worden. In de beschrijving van een publicatie kunnen verschillende logische niveaus onderscheiden worden:
- het werk: creatie van één of meerdere personen. bv. het Stabat Mater van Antonio Vivaldi, De avonden van Gerard Reve
- de expressie van een werk: vertaling, bepaalde uitvoering van een muziekwerk, … bv. een uitvoering met Andreas Sholl, de Engelse vertaling
- de manifestatie van een expressie: de uitgavevorm. Bv. op cd, gedrukt, …
- het item: specifiek exemplaar van een manifestatie: cd op het rek in bibliotheek x, gesigneerd exemplaar
Deze logische niveaus vormen de eerste entiteitengroep. Elk niveau van deze groep kan gekoppeld worden aan personen of instellingen die voor een niveau verantwoordelijk zijn. De verantwoordelijken zijn de 2de entiteitengroep. De 3de groep entiteiten zijn de onderwerpen (concept, object, gebeurtenis, plaats) die op hun beurt aan elk niveau binnen groep 1 of 2 gekoppeld kunnen worden.
Traditioneel worden alle logische niveaus in een niet of weinig gelaagde titelbeschrijving opgenomen. Het detecteerbaar maken van de verschillende FRBR-niveaus opent een wereld van nieuwe gebruiksvriendelijke en efficiëntieverhogende werk-, presenteer-, en zoekmethodes in (bibliotheek-) catalogi.
Meer informatie over FRBR