Categorie: Classificatie

PEGI

06 December 2009 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Classificatie, Collectie, Standaard

PEGI, de Pan European Game Information, is een Europees classificatiesysteem voor games, videospelen en andere amusement of educatieve spelsoftware.  Het is in 2003 opgezet als voorlichtingssysteem om de consument informatie te geven over de inhoud van games, bv. sex, spanning, drugs, discriminatie, geweld, ….
Een duiding van de inhoud wordt gecombineerd met de geschiktheid voor een bepaalde leeftijdscategorie. PEGI maakt hiervoor gebruik van vijf leeftijdscategorieën.

Voorbeelden: een PEGI 7 spel is niet geschikt voor kinderen jonger dan zeven jaar, een PEGI 18 spel is alleen geschikt voor volwassen van 18 jaar en ouder.
Bij een PEGI classificatie gaat het om de leeftijd die geschikt is om een spel te spelen, niet om de moeilijkheidsgraad.

Het systeem is ontwikkeld door de ISFE, of de Interactieve Sofware Federation Europe.  De toekenning van PEGI-codering door uitgevers wordt beoordeeld door het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM).
Meer informatie over PEGI

Ontologie

23 March 2009 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Classificatie, Concept, Web 3.0

Ontologie, of ontology, is in oorsprong een Grieks begrip dat staat voor de “zijnsleer”. In de informatiewetenschap staat een ontologie voor de weergave van een set van concepten in een (kennis)domein.  In een ontologie worden definities van concepten en relaties tussen concepten vastgelegd. Ontologieën worden ingezet om machines kennis bij te brengen.  Ontologieën vervullen in deze rol een basis voor de semantische logica waarmee het web 3.0 concepten en hun betekenissen (her)kent en via semantische linken een betekenisvolle connectie tussen ideeën mogelijk maakt. Een ontologie kan gezien worden als een taxonomie + thesaurus + woordenboek.  De basisingrediënten van een ontologie zijn:

  • classes: classes of concepten uit een kennisdomein
  • relationships: relationships geven de aard van verwantschap -tussen concepten of classes- weer
  • properties: propterties, eigenschappen of attributen zijn het geheel van de kenmerken van een class of concept

Een concept kan over verschillende kennisdomeinen heen een andere betekenis, of andere gerelateerde concepten, hebben.  Daarom is een ontologie typisch een conceptuele weergave van betekenissen binnen een bepaald kennisdomein.   Ontologieën waarin algemene concepten, los van een specifiek kennisdomein, omschreven zijn, worden een foundation ontology, upper ontology of top level ontology genoemd.   De Web Ontology Language (OWL) is een W3C-standaard voor het definiëren van Webontologieën. Bibliotheken die traditioneel de rol vervullen van classificeren en ordenen van informatie kunnen met de creatie en onderhoud van ontologieën een rol spelen in het semantische web.

NUR

16 February 2009 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Classificatie, Plaatsingssysteem, Standaard

NUR staat voor de Nederlandse Uniforme Rubrieksindeling en is sinds 2002 de opvolger van de NUGI.  De NUR-standaard is samengesteld door verschillende organisaties uit het Boekenvak in Vlaanderen en Nederland.
NUR is een classifcatiesysteem dat met 3-letterige codes iets zegt over de inhoud en de verschijningsvorm van een boek.   Het eerste cijfer geeft de hoofdrubriek weer (bv. 2 voor Kinderboeken).  Het 2 en 3de cijfer vormen samen de subrubriek (bv. 82 voor Fictie 7-9 jaar).
Anders dan bij classificatiesystemen van, en toegekend door, bibliotheken wordt de NUR-code bepaald door de uitgever.  Al bij de ISBN-registratie wordt een NUR-code voor een nog te produceren boek opgegeven.  Dit vroege stadium van toekenning zorgt ervoor dat de rubricering afgedrukt is in het boek.  Een uitgever kan maximaal 2 NUR-codes toekennen per titel.
De indeling wordt enerzijds gebruikt om zicht te krijgen op verkoopscijfers per rubriek en is anderzijds ook een mogelijk plaatsingssysteem voor fictie en non-fictie in de boekhandel of in de bibliotheek.
Meer informatie over NUR.

NUGI

16 February 2009 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: België, Classificatie, Nederland, Plaatsingssysteem, Standaard

NUGI staat voor de Nederlandse Uniforme Genre Indeling.  NUGI is in 1986 ingevoerd als opvolger van de UGI die sinds begin jaren ’70 van de vorige eeuw gebruikt wordt als een inhoudelijke rubriekscodering voor boeken.  NUGI werd in 2002 vervangen door het huidige NUR-systeem.   UGI werd ontworpen door de “Stichting Speurwerk betreffende het Boek”, het marktonderzoekinstituut van het boekenvak in Nederland.

Folksonomy

31 January 2009 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Classificatie, Concept, Web 2.0, Web 3.0

Folksonomy is een term die gebruikt wordt voor het resultaat dat onstaat door het massaal toekennen van tags.    Bij het analyseren van termen die door een grote massa gebruikt worden om content te beschrijven ontstaan “spontane” verbanden tussen veel-samen-voorkomende door het “volk” gebruikte termen.  Deze relaties kunnen vergeleken worden met de structuren die eigen zijn aan een thesaurus of taxonomie.
De structuren die manueel opgebouwd worden in een thesaurus of taxonomie zijn een gevolg van toepassing van voorgedefinieerd afspraken over de aard van een verband tussen twee of meer termen of concepten.
De verbanden in een folksonomy onstaan “spontaan” door (machine-)bereking van relaties tussen veel voorkomende termen.
Toepassingen waarbij de machineberekening van verbanden tussen tags gebruikt worden voor bijvoorbeeld zoekmachine-optimalisering kunnen gekaderd worden in de Web 3.0-stroming.

Tag

31 January 2009 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Classificatie, Concept, Web 2.0, Web 3.0

Tag is de term voor een tref-, rubriek-, sleutelwoord of label dat gebruikt wordt om digitale bestanden of documenten kort samen te vatten en terugvindbaar te maken in een digitale omgeving.  Tagging, of het vrij toekennen van trefwoorden, is populair geworden met de web 2.0-generatie.   Internetgebruikers ontsluiten hun eigen content of content van anderen met vrij gekozen tags. Bijvoorbeeld: foto’s op sociale websites als Flickr, boeken in de eigen bibliotheek op LibraryThing, muziek op last.fm, … Content wordt op die manier groepeer- en terugvindbaar met woordenschat waarmee de gebruikers zelf vertrouwd zijn.

Taggen is vergelijkbaar met het toekennen van trefwoorden door bibliotheken.   Anders dan bij trefwoordenontsluiting door bibliotheken gaat het bij taggen niet om een structuur met vooropgestelde termen, vastgelegde regels voor het bepalen van nieuwe termen of het manueel opbouwen van verwijzingsstructuren in thesauri of taxonomieën.   Het resultaat van grote verzamelingen tags wordt een folksonomy genoemd.
Wanneer de bibliotheekcatalogus opengesteld wordt om gebruikers te laten taggen kunnen we spreken van een bibliotheek 2.0-toepassing.
Toepassingen waarbij de machineberekening van verbanden tussen tags gebruikt worden voor bijvoorbeeld zoekmachine-optimalisering kunnen gekaderd worden in de Web 3.0-stroming.

ZIZO

03 April 2008 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: België, Classificatie, Openbare Bibliotheken, Plaatsingssysteem, Standaard

ZIZO, staat voor Zonder Inspanning Zoeken, en is een vraaggericht plaatsingssysteem voor de non-fictie collectie in (Openbare) Bibliotheken. Het plaatsingssysteem is ontwikkeld om vanuit een gebruikersvriendelijk standpunt de collectie zo te plaatsen dat het volledige antwoord -vanuit verschillende invalshoeken- gegroepeerd opgesteld is. ZIZO doorbreekt hiermee wetenschappelijk georiënteerde ordeningen zoals SISO en UDC.
ZIZO wil navigeren door de rekken aantrekkelijker maken door het gebruik van pictogrammen in combinatie met tekst tegenover een louter numerieke of systematieke etikettering op materialen en bibliotheekkasten.
Er zijn, bepaald door de aard en de doelgroep van de collectie, verschillende ZIZO-indelingen ontwikkeld: ZIZO-jeugd, ZIZO-volwassenen, Mini-ZIZO en ZIZO voor prentenboeken.
Meer informatie over ZIZO

SISO

18 March 2008 · Toegevoegd door: · Geklasseerd onder: Classificatie, Plaatsingssysteem, Standaard

SISO, of het Schema voor de Indeling van de Systematische Catalogus in Openbare Bibliotheken is ontworpen voor Nederland, maar wordt ook in vele Openbare Bibliotheken in Vlaanderen gebruikt. Voor het gebruik in Vlaanderen zijn een aantal rubrieken aangepast. De SISO-indeling wordt gebruikt als plaatsingssysteem voor non-fictie collecties. De specifieke plaats wordt uitgedrukt in een alfanumerieke code die aangebracht is op de rekken en de bibiotheekmaterialen. Behalve het SISO worden ook andere plaatsingsystemen gebruikt, door de bibliotheek ontworpen, of ook gestandaardiseerd schema’s zoals het vraaggerichte ZIZO-systeem. Het SISO wordt beheerd door NBD/Bibion. De Vlaamse aanpassingen van het schema wordt gecoördineerd en beheerd door Vlabin/VBC.