VIAF
VIAF, of the Virtual International Authority File, is een project waarin een model voor een virtueel internationaal Authority Bestand is opgezet. Verschillende Nationale Bibliotheken en Bibliografische Centra brengen hun Authority Records van persoonsnamen samen in één virtueel geheel. Het project wordt gecoördineerd door de Library of Congress, de Deutsche Nationalbibliothek, en de Bibliothèque nationale de France. OCLC is verantwoordelijk voor de hosting en software-ontwikkeling van het project. Het virtuele Authority Bestand VIAF wordt actueel gehouden door het harvesten van authoritybestanden van de deelnemende partners.
Het samenbrengen van decentraal opgebouwde Authority Bestanden heeft als doel om auteursnamen te desambigueren of een ondubbelzinnige betekenis te geven door:
- verschillende schrijfwijzen voor de naam van één persoon (bv. per taal of schrift) te clusteren
- verschillende personen met eenzelfde naam van elkaar te onderscheiden
Door het samenbrengen van de Authority Bestanden worden verbanden tussen verschillende schrijfwijzen berekend, waarna ze voor machines geïnterpreteerd kunnen worden. Het ultieme doel is om het catalogiseren, zoeken en linken van auteursgegevens onafhankelijk van taal, schrift en (bibliotheek)databank, … mogelijk te maken. De relaties tussen de namen worden vastgelegd volgens standaarden van het semantische web, waardoor VIAF een belangrijke bron kan zijn voor het universeel linken van gegevens van en over auteurs.
De software die door OCLC ontwikkeld wordt, is gebaseerd op algoritmes die op basis van informatie in Authority Records termen analyseert en verbanden interpreteert. Behalve de Authority Records worden ook Bibliografische Records vergeleken om zo op basis van gelijk voorkomende publicaties of co-auteurs de persoon achter de naam te herkennen.
Binnen VIAF krijgt een cluster van schrijfwijzen voor één persoon een uniek nummer dat onderdeel is van de URI op www.viaf.org.
Bijvoorbeeld: het VIAF-id voor Dostojevski is 104023256. De clustering van schrijfvarianten is gevisualiseerd op de URI: http://www.viaf.org/viaf/104023256
Andere naam-identifiers, zoals de Personennormadatei (PND), Library of Congress Name Authority File (LCNAF), … worden ook bijgehouden in de clustering.
Authority Record
Een Authority Record is een record in een (bibliotheek)databank dat gemaakt wordt om een term vast te leggen voor het uniek benoemen van een specifieke auteur, een specifieke titel of een specifiek concept. Door het vastleggen van een term in een authority record wordt dit de gevestigde term (established heading) voor het beschrijven van een specifiek onderwerp, genre, persoon, organisatie, … in de databank. Authority records hebben deze functies
- Gebruik van consequente terminologie bij het toevoegen van nieuwe gegevens in de databank
- De mogelijkheid om items van dezelfde auteur, over hetzelfde onderwerp, hetzelfde werk, … te groeperen
Omdat de vastgelegde term niet door iedereen gekend is, kunnen toeleidingen naar de gekozen term in een verwijzingsstructuur vastgelegd worden in het Authority Record.
- Zie verwijzingen (see references): een term die hetzelfde impliceert en verwijst naar de vastgelegde term
- Zie ook verwijzingen (see also references): een term die verwant is aan de vastgelegde term en ook als term kan gebruikt worden in de databank
In een thesaurusstructuur kunnen ook termverijzingen in een hiërarchische verwijzingsstructuur (breder en enger) vastgelegd worden.
Authority Records worden in hoofdzaak gemaakt om het zoeken voor een eindgebruiker in bv. een bibliotheekcatalogus te vereenvoudigen. Doordat in deze records machineleesbare relaties tussen concepten vastgelegd zijn, kunnen ze ook buiten de databank waar ze gecreëerd zijn (bv. op het web) een rol spelen. Ondubbelzinnig woordgebruik door disambiguatie is een voorwaarde voor het semantische web.