RFID
RFID staat voor Radio Frequency Identification en is een techniek die -zoals de term aangeeft- zaken kan identificeren door middel van radiogolven. Zaken worden identificeerbaar gemaakt door ze te voorzien van een RFID-chip of tag waarop de identificerende informatie opgeslaan is. In het geheugen van de chip wordt een identificerend nummer en/of andere identificerende gegevens (bv. een foto) opgeslaan. De informatie op de chip kan via de radiogolven “uitgelezen” worden. Onderdelen van een bibliotheekcollectie die voorzien zijn van een RFID-tag kunnen door een RFID-reader gelezen worden. Toepassingen van RFID in bibliotheken kunnen zijn: zelfuitleenbalies, zoeken-identificeren-inventariseren van de collectie met een Digital Library Assistant, intelligente terugneemkasten, …
AVM
AVM, staat voor AudioVisuele Media, en wordt gebruikt als verzamelterm voor collectie-onderdelen die drager zijn van beeld en klank. De term is bij Openbare Bibliotheken in gebruik geraakt vanaf het moment dat er meer dan gedrukte boeken deel van de collectie werden: LP’s, audiocassettes, cd’s, dvd’s, …
Door het verdwijnen van de analoge beeld- en geluidsdragers in Openbare Bibliothekeekcollecties wordt het begrip “digitale collectie” meer gebruikt als verzamelterm voor alle materialen waar beeld en/of geluid en/of tekst gecombineerd zijn. Onder digitale collectie kan begrepen worden: websites, muziekcd’s en -dvd’s, e-books, films, games, luisterboeken, mp3-bestanden, digitale tekstbestanden, …
IDM
IDM, of InformatieDienstverlening en -Management, is de term die gebruikt wordt voor de informatiesector met bijhorende Bachelor-opleiding in Nederland. IDM vervangt voor Nederland de afkorting BDI waarmee het ruime werkveld van de IDM’er expliciet gemaakt wordt. Mogelijke functies voor informatiespecialisten zijn: contentmanager, bibliothecaris, webcoördinator, consultant informatie mangagement, kennisbeheerder, archivaris, …
BDI
BDI staat voor Bibliotheek-, Documentatie- en Informatiekunde waarmee de ruime sector van het informatie-”wezen” bedoeld wordt. Functies in het informatiewerk zijn behalve in de typische sectoren van bibliotheken, archieven en documentatiecentra ook in alle mogelijke organisaties/bedrijven te vinden waar informatieverwerking een rol speelt. En waar speelt informatieverwerking geen rol?
In Nederland wordt de ruimere term IDM gebruikt.
OPAC
OPAC, of Online Public Access Catalog, is het publiek toegankelijke deel van de bibliotheekcatalogus. De OPAC is de interface waarmee het publiek via de gecatalogiseerde gegevens kan zoeken of bladeren in de collectie van een bibliotheek of -netwerk. Welk publiek kan zoeken via deze interface is afhankelijk van de toegang die de bibliotheek voorziet tot deze zoekmodule. In geval een bibliotheek of -netwerk een OPAC met webinterface heeft én deze vrij publiceert op internet dan heeft iedereen (met internet) toegang tot de publieke zoekomgeving van de catalogus. Bibliotheken die de (web-)OPAC niet publiceren op internet bieden enkel toegang binnen de muren van de bibliotheek.
Het ultieme doel van een OPAC is de weg te wijzen naar de plaats waar een publicatie in de bibliotheek of op het internet kan gevonden worden. Recente OPAC-software biedt ook mogelijkheden om publicaties online te reserveren, uitgeleende werken te verlengen, aankoopsuggesties door te sturen, wenslijsten samen te stellen, bibliografieën te exporteren, de collectiebeschrijvingen aan te vullen met eigen besprekingen commentaar, trefwoorden, …
OPAC’s maken vaak deel uit van de geïntegreerde bibliotheeksoftware. Een relatief recente trent is het voorzien van een afzonderlijk indexeerplatform naast de geïntegreerde bibliotheeksoftware, waarop behalve catalogusdata ook andere (fulltext) data samen met de catalogusgegevens doorzoekbaar zijn of in combinatie met de catalogusgegevens gepresenteerd worden.
RSS
RSS, staat voor Really Simple Syndication , ook wel Rich Site Summary of RDF Site Summary genoemd. Het is een toepassing van de opmaaktaal XML waarmee een RSS-gebruiker op eenvoudig wijze vernieuwingen op websites kan volgen. Met een RSS-lezer (reader) kan je je abonneren op websites die RSS ondersteunen. RSS-lezers zijn gratis verkrijgbaar en ook ingebouwd in recente versies van internetbrowsers. Eens je gekozen hebt met welke RSS-lezer je vernieuwingen op websites zult opvolgen is het een kwestie van de websites toe te voegen aan de RSS-lezer. Als de website RSS ondersteunt zal de lezer het stukje software herkennen waar de vernieuwingen gelogd worden in één of meerdere online feeds. Als de feeds toegevoegd zijn krijg je bij het openen van de lezer per website de recente toevoegingen te zien.
Bij het toevoegen van een website die RSS ondersteunt is het ook mogelijk om diepere linken dan de homepagina toe te voegen. Daardoor kan je vernieuwingen van bepaalde delen op een website opvolgen. Bij webcatalogi van bibliotheken die RSS en OpenURL ondersteunen kan je diep linken naar een zoekvraag en zo de nieuwe materialen uit je eigen interessegebied(en) opvolgen.
NBD/Biblion
NBD/Biblion is een Nederlandse producten- en dienstenleverancier voor bibliotheken en (school-)mediatheken. Producten van NBD/Biblion zijn onder andere: uitleenklare media, wisselcollecties, verschillende ontsluitings- en presentatiesystemen (PIM, SISO, trefwoordenthesaurus, titelbeschrijvingen). Zie ook de officiële website van NBD/Biblion.
Blu-ray
Blu-ray staat voor “blauwe straal” en is een opslagformaat voor informatie op optische schijven. Blu-ray schijven hebben dezelfde afmeting als een cd of dvd. Het lezen van blu-ray schijven gebeurt met een blauwe (in plaats van een rode) laserstraal. Het formaat wordt gebruikt voor de opslag van high-definition televisie/film en is daarmee waarschijnlijk opvolger voor de dvd. De kortere golflengte van de gebruikte blauwe laser maakt het mogelijk een hogere informatiedichtheid te behalen, zodat meer informatie op een schijf kan worden opgeslagen. De technologie is ontwikkeld door Sony.
Hebben bibliotheken Blu-ray schijven in de collectie?
SISO
SISO, of het Schema voor de Indeling van de Systematische Catalogus in Openbare Bibliotheken is ontworpen voor Nederland, maar wordt ook in vele Openbare Bibliotheken in Vlaanderen gebruikt. Voor het gebruik in Vlaanderen zijn een aantal rubrieken aangepast. De SISO-indeling wordt gebruikt als plaatsingssysteem voor non-fictie collecties. De specifieke plaats wordt uitgedrukt in een alfanumerieke code die aangebracht is op de rekken en de bibiotheekmaterialen. Behalve het SISO worden ook andere plaatsingsystemen gebruikt, door de bibliotheek ontworpen, of ook gestandaardiseerd schema’s zoals het vraaggerichte ZIZO-systeem. Het SISO wordt beheerd door NBD/Bibion. De Vlaamse aanpassingen van het schema wordt gecoördineerd en beheerd door Vlabin/VBC.
Bibliotheek 2.0
Onder de noemer Bibliotheek 2.0 kunnen alle activiteiten of realisaties van en door bibliotheken en bibliotheekgebruikers gezien worden die gekaderd of te verklaren zijn vanuit de Web 2.0-stroming. In een enge benadering kunnen dit typische Web 2.0-toepassingen op internet geïnitieerd door een bibliotheek zijn, bijvoorbeeld een blog van een bibliotheek. In een ruimere interpretatie kunnen hier alle bibliotheekactiviteiten onder vallen die participatie van bibliotheekklanten bevorderen bij de werking, selectie, aankoop, ontsluiting, … van een bibliotheek en de collectie.