PEGI
PEGI, de Pan European Game Information, is een Europees classificatiesysteem voor games, videospelen en andere amusement of educatieve spelsoftware. Het is in 2003 opgezet als voorlichtingssysteem om de consument informatie te geven over de inhoud van games, bv. sex, spanning, drugs, discriminatie, geweld, ….
Een duiding van de inhoud wordt gecombineerd met de geschiktheid voor een bepaalde leeftijdscategorie. PEGI maakt hiervoor gebruik van vijf leeftijdscategorieën.
Voorbeelden: een PEGI 7 spel is niet geschikt voor kinderen jonger dan zeven jaar, een PEGI 18 spel is alleen geschikt voor volwassen van 18 jaar en ouder.
Bij een PEGI classificatie gaat het om de leeftijd die geschikt is om een spel te spelen, niet om de moeilijkheidsgraad.
Het systeem is ontwikkeld door de ISFE, of de Interactieve Sofware Federation Europe. De toekenning van PEGI-codering door uitgevers wordt beoordeeld door het Nederlands Instituut voor de Classificatie van Audiovisuele Media (NICAM).
Meer informatie over PEGI
RDA
RDA, staat voor Resource Description and Access, en is als contentstandaard of catalografieregelgeving de internationale opvolger van AACR2. RDA incorporeert de FRBR-woordenschat en -concepten en gaat daarbij anders dan bij oudere catalogiseerregels uit van het beschrijven van de inhoud van het werk in plaats van de manifestatie. RDA onderscheidt zich verder nog van AACR2 door de ruimere internationale doelgroep en collecties. Behalve voor fysieke bibliotheekcollecties moet de standaard ook bruikbaar zijn voor het beschrijven van archief-, museum-, … en digitale collecties. De standaard wordt ontwikkeld door de “Joint Steering Committee for the Development of RDA”.
Meer informatie over RDA.
AACR
AACR, of de Anglo American Cataloguing Rules, is de standaard voor titelbeschrijving in Angelsaksische landen en daardoor de meest toegepaste catalogiseerregelgeving. De eerste versie is verschenen in 1967. Versie 2 (AACR2) verscheen in 1978 met herzieningen in 1988 (vanaf dan in beheer van de Joint Steering Committee), 1998 en 2002. De standaard is het resultaat van internationale samenwerking tussen Canada, de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. Versie 3 van AACR, wordt de internationale catalogiseerstandaard, en verschijnt in 2010 onder de nieuwe naam RDA.
Meer informatie over AACR2.
API
API, of een Application Programming Interface, is de softwarelaag die ervoor zorgt dat verschillende software-omgevingen met elkaar kunnen communiceren. Een API definieert hoe er toegang kan verkregen worden tot een software-omgeving om (extra) functies te bouwen in een andere omgeving. Door een API is het mogelijk om gegevens aan te spreken en zo bijvoorbeeld een zoek- en/of presentatie-omgeving te bouwen op een databank.
De code om gegevens van een databank of website te integreren op een andere website is één van de essenties van web2.0. Een API is benaderbaar via methoden als SOAP, RSS, of XML/RPC. Het formaat dat teruggestuurd wordt kan bijvoorbeeld XML of JSON zijn.
Door publieke API’s op het web is het mogelijk om nieuwe webpagina’s te ontwikkelen die gegevens van diverse webbronnen combineren in een mashup.
DOI
DOI, of de Digital Object Identifier is een systeem voor het identificeren van content in een digitale omgeving. Digitale documenten of objecten kunnen in de loop van de tijd veranderen van inhoud of van plaats. Omdat de DOI-naam ongewijzigd blijft kan een object blijvend geïdentificeerd worden.
Het DOI-systeem wordt beheerd door de Internation DOI Founation (IDF). DOI-namen volgen een vaste semantische syntax die vastgelegd is in de NISO-standaard Z39.84-2005.
Een voorbeeld van een DOI is de identifier “doi:10.1000/186” voor de digitale versie van het DOI-handboek.
Meer informatie over DOI.
NUR
NUR staat voor de Nederlandse Uniforme Rubrieksindeling en is sinds 2002 de opvolger van de NUGI. De NUR-standaard is samengesteld door verschillende organisaties uit het Boekenvak in Vlaanderen en Nederland.
NUR is een classifcatiesysteem dat met 3-letterige codes iets zegt over de inhoud en de verschijningsvorm van een boek. Het eerste cijfer geeft de hoofdrubriek weer (bv. 2 voor Kinderboeken). Het 2 en 3de cijfer vormen samen de subrubriek (bv. 82 voor Fictie 7-9 jaar).
Anders dan bij classificatiesystemen van, en toegekend door, bibliotheken wordt de NUR-code bepaald door de uitgever. Al bij de ISBN-registratie wordt een NUR-code voor een nog te produceren boek opgegeven. Dit vroege stadium van toekenning zorgt ervoor dat de rubricering afgedrukt is in het boek. Een uitgever kan maximaal 2 NUR-codes toekennen per titel.
De indeling wordt enerzijds gebruikt om zicht te krijgen op verkoopscijfers per rubriek en is anderzijds ook een mogelijk plaatsingssysteem voor fictie en non-fictie in de boekhandel of in de bibliotheek.
Meer informatie over NUR.
NUGI
NUGI staat voor de Nederlandse Uniforme Genre Indeling. NUGI is in 1986 ingevoerd als opvolger van de UGI die sinds begin jaren ‘70 van de vorige eeuw gebruikt wordt als een inhoudelijke rubriekscodering voor boeken. NUGI werd in 2002 vervangen door het huidige NUR-systeem. UGI werd ontworpen door de “Stichting Speurwerk betreffende het Boek”, het marktonderzoekinstituut van het boekenvak in Nederland.
FRBR
FRBR, of Functional Requirements for Bibliographic Records, is een conceptueel model dat voor het eerst bechreven is in 1998 in een rapport van IFLA. Het concept beschrijft een gelaagde modelering van bibliografische data waarin verschillende logische niveaus onderscheiden worden. Het model is geënt op het databanktechnische entity-relation model waarbij entiteiten maar één keer bestaan in de databank en naar gelang de te beschrijven eenheid met andere entiteiten in relatie gebracht worden. In de beschrijving van een publicatie kunnen verschillende logische niveaus onderscheiden worden:
- het werk: creatie van één of meerdere personen. bv. het Stabat Mater van Antonio Vivaldi, De avonden van Gerard Reve
- de expressie van een werk: vertaling, bepaalde uitvoering van een muziekwerk, … bv. een uitvoering met Andreas Sholl, de Engelse vertaling
- de manifestatie van een expressie: de uitgavevorm. Bv. op cd, gedrukt, …
- het item: specifiek exemplaar van een manifestatie: cd op het rek in bibliotheek x, gesigneerd exemplaar
Deze logische niveaus vormen de eerste entiteitengroep. Elk niveau van deze groep kan gekoppeld worden aan personen of instellingen die voor een niveau verantwoordelijk zijn. De verantwoordelijken zijn de 2de entiteitengroep. De 3de groep entiteiten zijn de onderwerpen (concept, object, gebeurtenis, plaats) die op hun beurt aan elk niveau binnen groep 1 of 2 gekoppeld kunnen worden.
Traditioneel worden alle logische niveaus in een niet of weinig gelaagde titelbeschrijving opgenomen. Het detecteerbaar maken van de verschillende FRBR-niveaus opent een wereld van nieuwe gebruiksvriendelijke en efficiëntieverhogende werk-, presenteer-, en zoekmethodes in (bibliotheek-) catalogi.
Meer informatie over FRBR
ONIX
ONIX staat voor ONline Information eXchange en is een metadatastandaard voor het ordenen en verspreiden van gegevens over boeken in een digitale omgeving (internet, databanken van uitgevers, boekhandelaars, bibliotheken, …). In Onix zijn zowel datavelden (meer dan 400) als de wijze waarop een ONIX-bericht verzonden wordt, vastgelegd in de standaard. Een ONIX-bericht is een set van boekgegevens, voorafgegaan door labels, gestructureerd volgens een stramien dat definieert hoe de gegevens geordend en onderling verbonden zijn. Het geheel van regels is vastgelegd in een ONIX-DTD. Het ONIX-bericht wordt geschreven, bewaard en getransporteerd in XML.
De ONIX-standaard is ontwikkeld om voor alle betrokkenen in de boekverdeelketen dezelfde éénmaal aangemaakte metadata zo ruim mogelijk beschikbaar te stellen. De Library of Congres ontwikkelde daartoe een gestandaardiseerde vertaling van de ONIX- naar de MARC21-veldstructuur die veel gebruikt wordt door bibliotheken.
ONIX wordt gepubliceerd en onderhouden door EDItEUR in samenwerking met BISG (Book Industry Study Group) in de USA en BIC (Book Industry Communication) in de UK.
Meer informatie over ONIX.
SRU
SRU, of Search and Retrieval via URL is een XML-gebaseerde standaard waarbij het zoeken en ophalen van metadata worden afgehandeld via het HTTP- of webprotocol. SRU zet de kennis en ervaring van Z39.50 om naar een webomgeving. Bij SRU wordt HTTP als transportmedium voor de data gebruikt. De vraagstelling (query) wordt als een URL verstuurd, er wordt een XML-bestand via HTTP in een webpagina teruggestuurd.
Meer informatie over SRU