Universal search
Het concept universal search werd in mei 2007 aangekondigd door Google als een nieuw principe om verticale zoekomgevingen te integreren. Voor Google betekende dit de integratie van hun afzonderlijke omgevingen books, video, news, images, … op het algemene hoofdadres. Afzonderlijke informatie silo’s worden ook verticale zoekmachines genoemd.
Een verticale zoekmachine is afgebakend tot een bepaald soort informatie, een bepaald onderwerp, een bepaalde collectie, … bijvoorbeeld van een specifieke bibliotheek of groep van bibliotheken.
In het concept van universal search blijven de verticale zoekomgevingen naast elkaar bestaan maar ze worden in een horizontale zoekmachine geblend of gemixt gepresenteerd.
Een grote uitdaging van universal search ligt in het overzichtelijk en/of gepersonaliseerd presenteren van resultaten uit verticale zoekmachines.
Universal search kan ook voor de zoekomgeving van bibliotheken een rol spelen bij het geïntegreerd en overzichtelijk presenteren van (informatie over) fysieke en digitale bibliotheekcollecties.
Meer informatie over universal search
API
API, of een Application Programming Interface, is de softwarelaag die ervoor zorgt dat verschillende software-omgevingen met elkaar kunnen communiceren. Een API definieert hoe er toegang kan verkregen worden tot een software-omgeving om (extra) functies te bouwen in een andere omgeving. Door een API is het mogelijk om gegevens aan te spreken en zo bijvoorbeeld een zoek- en/of presentatie-omgeving te bouwen op een databank.
De code om gegevens van een databank of website te integreren op een andere website is één van de essenties van web2.0. Een API is benaderbaar via methoden als SOAP, RSS, of XML/RPC. Het formaat dat teruggestuurd wordt kan bijvoorbeeld XML of JSON zijn.
Door publieke API’s op het web is het mogelijk om nieuwe webpagina’s te ontwikkelen die gegevens van diverse webbronnen combineren in een mashup.
RFID
RFID staat voor Radio Frequency Identification en is een techniek die -zoals de term aangeeft- zaken kan identificeren door middel van radiogolven. Zaken worden identificeerbaar gemaakt door ze te voorzien van een RFID-chip of tag waarop de identificerende informatie opgeslaan is. In het geheugen van de chip wordt een identificerend nummer en/of andere identificerende gegevens (bv. een foto) opgeslaan. De informatie op de chip kan via de radiogolven “uitgelezen” worden. Onderdelen van een bibliotheekcollectie die voorzien zijn van een RFID-tag kunnen door een RFID-reader gelezen worden. Toepassingen van RFID in bibliotheken kunnen zijn: zelfuitleenbalies, zoeken-identificeren-inventariseren van de collectie met een Digital Library Assistant, intelligente terugneemkasten, …
OPAC
OPAC, of Online Public Access Catalog, is het publiek toegankelijke deel van de bibliotheekcatalogus. De OPAC is de interface waarmee het publiek via de gecatalogiseerde gegevens kan zoeken of bladeren in de collectie van een bibliotheek of -netwerk. Welk publiek kan zoeken via deze interface is afhankelijk van de toegang die de bibliotheek voorziet tot deze zoekmodule. In geval een bibliotheek of -netwerk een OPAC met webinterface heeft én deze vrij publiceert op internet dan heeft iedereen (met internet) toegang tot de publieke zoekomgeving van de catalogus. Bibliotheken die de (web-)OPAC niet publiceren op internet bieden enkel toegang binnen de muren van de bibliotheek.
Het ultieme doel van een OPAC is de weg te wijzen naar de plaats waar een publicatie in de bibliotheek of op het internet kan gevonden worden. Recente OPAC-software biedt ook mogelijkheden om publicaties online te reserveren, uitgeleende werken te verlengen, aankoopsuggesties door te sturen, wenslijsten samen te stellen, bibliografieën te exporteren, de collectiebeschrijvingen aan te vullen met eigen besprekingen commentaar, trefwoorden, …
OPAC’s maken vaak deel uit van de geïntegreerde bibliotheeksoftware. Een relatief recente trent is het voorzien van een afzonderlijk indexeerplatform naast de geïntegreerde bibliotheeksoftware, waarop behalve catalogusdata ook andere (fulltext) data samen met de catalogusgegevens doorzoekbaar zijn of in combinatie met de catalogusgegevens gepresenteerd worden.